lk varoluşçu filozof olarak nam salan ve üzerine bu adezyonik halin tutunmasıyla tanınan Kierkegaard ayrıca ilk olasılık filozofudur. İstatistik biliminin veriler üzerinden yaptığı çıkarımlar ve bunların teorileşmesinin aksine, o bunu tine uygulamış ve kendi deyimiyle olanakların hayat içinde sentezine dayalı bir inceleme yapıyor.

Olasılığın zaman içinde yansıttığı gözlemlere , [Geçmiş,Şimdi,Gelecek] kavramlarına, fenomenolojik bir biçimde olanak parantezine alıyor. Felsefesinde temel bir yer alan Kaygı kavramı , insanın olanaklarının keşfetmesinde bir araç rölü üstleniyor. Kierkegaard daha sonrasında bir duygu olarak hissettiğimiz Kaygıyı olanaklar alanına sıçratıp gelecekteki olasılık parantezine sabitliyor. Burada olanak ve olasılığın ayrı olduğunu belirtelim. Olanak potansiyel olarak var iken , olasılık olanağın çoktan meydana geldiği bir durumda ortaya çıkıyor. Olanak düşüncede var olurken. Olasılık Hareket alanına sıçrar. Buradaki asıl sorun bunu zaman kavramıyla nasıl bağdaşlaştıracağımızdır. Psikolojik olarak gündelik hissettiğimiz zaman ile olasılık zamanı arasındaki sentezi nasıl yapacağız ?

Düşündüğümüz her an zamanın içindeyiz. Kierkegaard’a göre zaman onun dışından anlaşılabilir. Bu durumun imkansızlığı ise insanın kendisini, zaman dışı düşünememe duvarına takılmasıyla beliriyor.

Zamanı kendimizden ayrı olarak düşündüğümüz ilk vakit, zamana ayırdığımız bölümlerin , zamanın kendisinde mi yoksa insanın onu daha iyi anlamak için parçalara ayırıp ayırmadığına bakmamız gerekir. Zamanın üç parçası olan [Geçmiş,Şimdi,Gelecek] zamanın kendisine mi aittir ? Bilinçli bir gözlem olmadan zamanı bölümlere ayırabilir miyiz ?

Akış,Y. (2014) Soren Kierkegaard’da Kaygı Kavramı. Ayrıntı Yayınları. İstanbul